روز جهانی پاکسازی زمین؛ از یک حرکت مردمی تا یک رویداد جهانی

روز جهانی پاکسازی زمین چه روزی است؟

روز جهانی پاکسازی زمین هر سال در ۲۰ سپتامبر برگزار می‌شود و یکی از رویدادهای جهانی با هدف افزایش آگاهی درباره پاکیزگی محیط‌زیست، کاهش پسماند و مشارکت عمومی در پاکسازی فضاهای شهری و طبیعی است. این روز فرصتی است تا افراد، سازمان‌ها، کسب‌وکارها و گروه‌های داوطلب در نقاط مختلف جهان برای پاکسازی محیط اطراف خود و توجه بیشتر به مسئله مدیریت پسماند مشارکت کنند.

روز جهانی پاکسازی زمین یک کنفرانس یا گردهمایی واحد در یک مکان مشخص نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از فعالیت‌ها و برنامه‌های پاکسازی در کشورهای مختلف جهان است. این برنامه‌ها می‌توانند شامل پاکسازی معابر، پارک‌ها، سواحل، جنگل‌ها و سایر فضاهای عمومی باشند و با هدف ترویج فرهنگ پاکیزگی و حفاظت از محیط‌زیست انجام می‌شوند.

هدف روز جهانی پاکسازی زمین

هدف از روز جهانی پاکسازی زمین، افزایش آگاهی عمومی نسبت به اهمیت حفظ پاکیزگی محیط‌زیست و تشویق افراد و سازمان‌ها به مشارکت در پاکسازی فضاهای شهری و طبیعی است. این روز تلاش می‌کند توجه جامعه را به پیامدهای انباشت زباله، تولید پسماند و بی‌توجهی به پاکیزگی محیط اطراف جلب کرده و فرهنگ مسئولیت‌پذیری در قبال زمین را تقویت کند.

روز جهانی پاکسازی زمین همچنین فرصتی برای تأکید بر این موضوع است که حفاظت از محیط‌زیست تنها به یک روز یا یک گروه خاص محدود نمی‌شود. مشارکت شهروندان، سازمان‌ها، شهرداری‌ها و کسب‌وکارها در پاکسازی و مدیریت صحیح پسماند می‌تواند گامی مؤثر در ایجاد شهرهایی پاک‌تر، محیط‌زیستی سالم‌تر و آینده‌ای پایدارتر باشد.

تاریخچه روز پاکسازی زمین

ریشه‌های روز جهانی پاکسازی زمین به سال ۲۰۰۸ در کشور استونی بازمی‌گردد؛ زمانی که بیش از ۵۰ هزار نفر در یک حرکت گسترده، سراسر کشور را در مدت تنها پنج ساعت پاکسازی کردند. این اقدام که با رویکرد «یک کشور، یک روز» انجام شد، به شکل‌گیری یک جنبش مردمی زیست‌محیطی انجامید و ایده پاکسازی هماهنگ و مشارکت عمومی را به کشورهای دیگر گسترش داد.

این حرکت در سال‌های بعد به یک جنبش جهانی تبدیل شد و در سال ۲۰۱۸ نخستین «روز جهانی پاکسازی» به‌صورت هماهنگ در کشورهای مختلف برگزار شد؛ رویدادی که بیش از ۱۸ میلیون نفر از ۱۵۷ کشور و منطقه در آن مشارکت کردند. در ادامه، با افزایش گستره این فعالیت‌ها، مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۸ دسامبر ۲۰۲۳ با تصویب قطعنامه 78/122، روز ۲۰ سپتامبر را رسماً به‌عنوان «روز جهانی پاکسازی زمین» تعیین کرد و این مناسبت از سال ۲۰۲۴ وارد تقویم رسمی سازمان ملل شد.

از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳، محور اصلی روز جهانی پاکسازی زمین بر مقابله با بحران زباله‌های مدیریت‌نشده و پاکسازی محیط‌زیست از پسماند استوار بود. در این دوره، این مناسبت بیشتر به‌عنوان یک جنبش جهانی و مردمی شناخته می‌شد و فعالیت‌های آن در کشورهای مختلف با تمرکز بر جمع‌آوری زباله و افزایش مشارکت عمومی انجام می‌گرفت. با این حال، این رویداد در آن سال‌ها شعار رسمی و سالانه‌ای از سوی سازمان ملل نداشت.

از سال ۲۰۲۴ و پس از آنکه روز جهانی پاکسازی زمین به تقویم رسمی سازمان ملل اضافه شد، برای این مناسبت نیز موضوعات و شعارهای مشخص سالانه در نظر گرفته شد. این ویژگی، یکی از تفاوت‌های قابل توجه آن با روز جهانی محیط‌زیست است؛ روزی که از سال ۱۹۷۴ هر سال با یک شعار و موضوع مشخص برگزار شده و هر دوره بر یکی از مهم‌ترین مسائل زیست‌محیطی جهان تمرکز دارد.

تفاوت روز جهانی محیط زیست و روز پاکسازی زمین

روز جهانی محیط‌زیست که هر سال در ۵ ژوئن برگزار می‌شود، رویکردی گسترده‌تر دارد و با هدف افزایش آگاهی درباره مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی جهان شکل گرفته است. هر سال یک موضوع و شعار مشخص به این روز اختصاص پیدا می‌کند و مسائلی مانند تغییرات اقلیمی، آلودگی هوا، تنوع زیستی، گرمایش زمین و مدیریت منابع را مورد توجه قرار می‌دهد. بنابراین، تمرکز این روز بیشتر بر آگاهی‌رسانی، آموزش، سیاست‌گذاری و ایجاد تغییر در نگرش و رفتار جامعه نسبت به محیط‌زیست است.

در مقابل، روز جهانی پاکسازی زمین که در ۲۰ سپتامبر برگزار می‌شود، تمرکز مشخص‌تری بر اقدام و مشارکت مستقیم برای پاکسازی محیط و مقابله با پسماندهای رهاشده و مدیریت‌نشده دارد. در این روز، افراد، سازمان‌ها و گروه‌های مختلف در نقاط گوناگون جهان در فعالیت‌های پاکسازی مانند جمع‌آوری زباله از معابر، پارک‌ها، سواحل و سایر فضاهای عمومی مشارکت می‌کنند. به بیان ساده، روز جهانی محیط‌زیست بیشتر بر شناخت و توجه به مسائل زیست‌محیطی تمرکز دارد، در حالی که روز جهانی پاکسازی زمین بر اقدام عملی برای پاک‌تر کردن محیط تأکید می‌کند.

برگزاری مراسم جهانی روز پاکسازی زمین 2026 با شعار «از بشقاب‌های پاک تا شهرهای پاک» در چین

مراسم جهانی روز پاکسازی زمین ۲۰۲۶ از ۱۹ تا ۲۱ سپتامبر در شهر شائوشینگ، استان ژجیانگ چین برگزار می‌شود و مراسم اصلی آن در ۲۰ سپتامبر، هم‌زمان با روز جهانی پاکسازی زمین، خواهد بود. شعار این دوره «From Clean Plates to Clean Cities» به معنای «از بشقاب‌های پاک تا شهرهای پاک» است. انتخاب این شعار بر ارتباط میان کاهش دورریز و پسماند غذایی، مدیریت صحیح پسماند، اقتصاد چرخشی و دستیابی به شهرهای پاک و پایدار تأکید دارد.

این رویداد صرفاً یک سمینار نیست، بلکه مجموعه‌ای از برنامه‌های بین‌المللی با هدف تبادل تجربه و معرفی راهکارهای نوین برای کاهش پسماند و ارتقای پاکیزگی و پایداری شهرها است. برنامه اعلام‌شده شامل یک نشست اصلی، دو نمایشگاه، سه بازدید میدانی و چهار فوروم تخصصی است و موضوعاتی مانند پیشگیری از هدررفت و پسماند غذایی، اقتصاد چرخشی، مدیریت پسماند و توسعه پایدار شهری را دنبال می‌کند. در این برنامه، تجربیات و فناوری‌های مختلف در حوزه مدیریت شهری و پاکیزگی معرفی می‌شوند و نمایندگان و مجموعه‌هایی از کشورهای مختلف برای بررسی راهکارهای عملی و ایجاد همکاری‌های بین‌المللی گرد هم می‌آیند

برگزاری مراسم جهانی روز زمین پاک 2025 با شعار «پسماند نساجی و مد» در اوکراین

در سال ۲۰۲۵، روز جهانی پاکسازی زمین در ۲۰ سپتامبر برگزار شد و تمرکز رسمی آن بر پسماندهای نساجی و صنعت مد بود؛ موضوعی که به یکی از چالش‌های رو‌به‌رشد بحران پسماند در جهان تبدیل شده است. محور این دوره، افزایش آگاهی درباره حجم بالای لباس و منسوجات دورریخته‌شده و تشویق به تغییر الگوی مصرف، افزایش طول عمر پوشاک، استفاده مجدد و حرکت به سمت مد چرخشی (Circular Fashion) بود. سازمان ملل و UN-Habitat نیز «پسماند نساجی و مد» را به‌عنوان موضوع اصلی روز جهانی پاکسازی زمین ۲۰۲۵ معرفی کردند.

در کنار برنامه‌های پاکسازی در کشورهای مختلف، کی‌یف، پایتخت اوکراین، در سال ۲۰۲۵ به‌عنوان مرکز هماهنگی و رسانه‌ای جهانی این رویداد انتخاب شد و پخش زنده جهانی نیز از این شهر انجام گرفت. میلیون‌ها نفر در بیش از ۱۹۰ کشور و قلمرو در فعالیت‌های روز پاکسازی زمین مشارکت کردند؛ از پاکسازی خیابان‌ها، پارک‌ها، سواحل و رودخانه‌ها گرفته تا برنامه‌های آموزشی و کمپین‌های آگاهی‌رسانی. هدف اصلی این دوره، فراتر رفتن از جمع‌آوری زباله و توجه به کاهش تولید پسماند در مبدأ، مصرف مسئولانه و ایجاد تغییر پایدار در شیوه تولید و مصرف بود

برگزاری مراسم روز جهانی زمین پاک 2024  با شعار «برای زندگی جا باز کنیم» در نروژ

سال ۲۰۲۴ نقطه عطفی برای روز جهانی پاکسازی زمین بود؛ زیرا این مناسبت برای نخستین‌بار در تقویم رسمی روزهای بین‌المللی سازمان ملل قرار گرفت. مراسم جهانی این سال در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۴ در شهر ترومسو (Tromsø) نروژ برگزار شد و موضوع اصلی آن «Arctic Cities and Marine Litter» یا «شهرهای قطبی و پسماندهای دریایی» بود. انتخاب این موضوع با توجه به آسیب‌پذیری اکوسیستم‌های قطبی در برابر آلودگی و پسماند انجام شد و هدف آن جلب توجه جهانی به پیامدهای مدیریت نادرست پسماند بر محیط‌زیست، به‌ویژه مناطق قطبی و دریاها بود. این رویداد با همکاری UN-Habitat، GRID-Arendal، صندوق محیط‌زیست خرده‌فروشان نروژ و چند نهاد دولتی و محلی برگزار شد.

در کنار مراسم جهانی ترومسو، میلیون‌ها نفر در کشورهای مختلف در برنامه‌های پاکسازی و فعالیت‌های مرتبط با روز جهانی پاکسازی زمین مشارکت کردند. این برنامه‌ها شامل پاکسازی فضاهای شهری و طبیعی، فعالیت‌های آگاهی‌رسانی و اقدامات محلی برای مقابله با بحران پسماند بود. همچنین مراسم جهانی شامل نشست‌ها و گفت‌وگوهای تخصصی درباره ارتباط میان پاکسازی، مدیریت پسماند، آلودگی دریایی و توسعه پایدار بود و از طریق پوشش و پخش جهانی، تجربیات فعالیت‌های پاکسازی در نقاط مختلف جهان را به اشتراک گذاشت. در نهایت، فعالیت‌های سال ۲۰۲۴ در ۱۹۱ کشور و قلمرو انجام شد و این سال نخستین تجربه روز جهانی پاکسازی زمین به‌عنوان یک مناسبت رسمی سازمان ملل بود.

نقش نظافت صنعتی در پاک سازی زمین 

یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در مسیر پاکسازی زمین، جمع‌آوری و مدیریت حجم گسترده پسماند و آلودگی‌های انباشته‌شده در محیط‌های مختلف است. پاکسازی دستی و روش‌های سنتی، به‌ویژه در فضاهای وسیع شهری، صنعتی و تجاری، معمولاً به نیروی انسانی زیاد، زمان طولانی و مصرف منابع قابل‌توجه نیاز دارد. گسترش نظافت صنعتی و توسعه تجهیزات مکانیزه، راهکاری برای پاسخ به همین چالش بود؛ تجهیزاتی که امکان جمع‌آوری سریع‌تر و مؤثرتر زباله، گردوغبار، ذرات و آلودگی‌های سطحی را در مقیاس بزرگ فراهم می‌کنند و پاکسازی را از یک فعالیت صرفاً دستی به یک فرآیند مکانیزه، سریع و هدفمند تبدیل کرده‌اند.

امروزه تجهیزاتی مانند سوییپر صنعتی و شهری، جاروبرقی‌ صنعتی، اسکرابر و واترجت‌ صنعتی هرکدام بخشی از فرآیند پاکیزه‌سازی محیط را بر عهده دارند. سوییپرها با جمع‌آوری مکانیزه زباله و ذرات از معابر و محوطه‌های وسیع، جاروبرقی‌های صنعتی برای جمع‌آوری گردوغبار و پسماندهای مختلف و اسکرابرها برای شست‌وشو و خشک‌کردن سطوح، امکان مدیریت مؤثرتر پاکیزگی را فراهم می‌کنند. به این ترتیب، نظافت صنعتی تنها به تمیز کردن یک سطح محدود نمی‌شود؛ بلکه با افزایش سرعت و بهره‌وری پاکسازی، کاهش وابستگی به روش‌های دستی و کمک به مدیریت بهتر پسماند و آلودگی می‌تواند یکی از ابزارهای مؤثر در مسیر ایجاد محیط‌های پاک‌تر و پایدارتر باشد.

ابراهیم؛ همراه زمین در مسیر پاکیزگی

شرکت ابراهیم طی سال‌های فعالیت خود، پاکیزگی را تنها به‌عنوان یک نیاز صنعتی و سازمانی دنبال نکرده، بلکه توجه به محیط‌زیست و ایجاد محیط‌هایی پاک‌تر را نیز بخشی از مسیر فعالیت خود می‌داند. توسعه و ارائه تجهیزات نظافت صنعتی با هدف افزایش بهره‌وری، کاهش وابستگی به روش‌های سنتی و تسهیل جمع‌آوری آلودگی‌ها و پسماندهای قابل‌جمع‌آوری، بخشی از این رویکرد است؛ رویکردی که می‌تواند در مقیاس‌های مختلف، از محیط‌های صنعتی و تجاری تا فضاهای شهری، به پاکیزگی مؤثرتر کمک کند.

در این مسیر، ابراهیم با تکیه بر تجربه خود در حوزه تجهیزات نظافت صنعتی، راهکارهایی برای جمع‌آوری پسماند، گردوغبار و ذرات، شست‌وشوی سطوح و پاکیزگی محیط‌های مختلف ارائه می‌دهد. از سوییپرهای شهری و صنعتی برای جمع‌آوری سریع‌تر آلودگی‌های سطحی گرفته تا جاروبرقی‌های صنعتی، اسکرابرها و واترجت‌ها، هر یک بخشی از فرآیند ایجاد محیطی پاک‌تر را پوشش می‌دهند. نگاه به نظافت به‌عنوان بخشی از مسئولیت در قبال محیط‌زیست، مسیری است که ابراهیم آن را امروز دنبال می‌کند و در آینده نیز ادامه خواهد داد.